Trong lĩnh vực thi công nội thất, hệ thống điện âm và nước âm là hạng mục hạ tầng ẩn, quyết định sự vận hành ổn định và tính thẩm mỹ của công trình. Nếu thiết kế và thi công sai, rủi ro có thể là cháy nổ điện, thấm dột, hoặc tắc nghẽn hệ thống thoát nước, gây thiệt hại nghiêm trọng về chi phí và an toàn.
Bài viết này tổng hợp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật thi công hệ thống điện âm, nước âm, các tiêu chuẩn cần tuân thủ và những lưu ý quan trọng trong thi công nội thất.
1. Hệ thống điện âm trong thi công nội thất
1.1. Đặc điểm và ưu điểm
-
Ẩn dây trong tường/sàn → Tăng tính thẩm mỹ, tránh rối mắt.
-
Bảo vệ dây dẫn khỏi tác động cơ học và môi trường (ẩm, nhiệt).
-
Giảm rủi ro điện giật nếu thi công đúng chuẩn.
1.2. Kỹ thuật thi công điện âm
-
Thiết kế và khảo sát
-
Lập bản vẽ điện tổng thể và chi tiết từng phòng.
-
Xác định tải trọng điện cho từng khu vực (chiếu sáng, ổ cắm, thiết bị công suất lớn như máy lạnh, bếp từ…).
-
Tính toán tiết diện dây dẫn theo tiêu chuẩn TCVN 7447-5-52:2015 hoặc IEC 60364.
-
-
Lắp đặt ống luồn dây
-
Sử dụng ống PVC chịu nhiệt ≥ 90°C, chịu lực ≥ 320N.
-
Ống luồn nên đi theo trục đứng và ngang, tránh đường chéo phức tạp.
-
Khoảng cách giữa các điểm cố định ống ≤ 1m.
-
-
Đấu nối và an toàn
-
Mối nối phải nằm trong hộp kỹ thuật, không nối chìm trực tiếp.
-
Sử dụng băng keo điện đạt chuẩn ASTM D1000.
-
Tách riêng dây động lực (ổ cắm) và dây chiếu sáng để dễ quản lý.
-
-
Bảo vệ và kiểm tra
-
Trang bị cầu dao chống rò RCCB và aptomat MCB cho từng nhánh.
-
Đảm bảo điện trở nối đất ≤ 4Ω (theo QCVN 12:2014/BXD).
-
Kiểm tra bằng máy Megger để đo cách điện dây dẫn trước khi đưa vào sử dụng.
-
2. Hệ thống nước âm trong thi công nội thất
2.1. Đặc điểm và ưu điểm
-
Giúp giấu toàn bộ đường ống, giữ thẩm mỹ cho công trình.
-
Tiết kiệm diện tích so với hệ thống nước nổi.
-
Vận hành ổn định nếu được thi công chuẩn kỹ thuật.
2.2. Kỹ thuật thi công nước âm
-
Thiết kế và nguyên tắc bố trí
-
Đường cấp nước đi trên, đường thoát đi dưới để tránh xung đột.
-
Đảm bảo độ dốc thoát nước 2–3% (tức 2–3cm/mét chiều dài).
-
Bố trí ống theo phương thẳng, hạn chế co góc > 45°.
-
-
Lựa chọn vật liệu
-
Ống cấp: PPR (chịu nhiệt, áp lực cao), HDPE (bền, dẻo, ít rò rỉ).
-
Ống thoát: uPVC chống ăn mòn, đường kính tối thiểu Ø60 cho thoát sàn.
-
Phụ kiện nối: dùng hàn nhiệt cho PPR, keo chuyên dụng cho uPVC.
-
-
Thi công và kiểm tra
-
Cố định ống vào rãnh tường bằng kẹp chữ U hoặc foam chuyên dụng.
-
Sau khi lắp đặt, tiến hành thử áp lực:
-
Áp lực thử ≥ 1.5 lần áp lực vận hành.
-
Thời gian thử ≥ 24h, không được rò rỉ.
-
-
Đường thoát thử nghiệm bằng xả nước liên tục 15–20 phút, kiểm tra độ thoát và độ kín.
-
3. Tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng
-
Điện âm:
-
TCVN 9207:2012 – Lắp đặt hệ thống điện của nhà ở và công trình công cộng.
-
IEC 60364 – Hệ thống lắp đặt điện hạ áp.
-
-
Nước âm:
-
TCVN 4519:1988 – Hệ thống cấp thoát nước bên trong nhà và công trình.
-
QCVN 06:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật về an toàn cháy cho nhà và công trình (liên quan bố trí đường ống, trục kỹ thuật).
-
4. Lưu ý an toàn khi thi công điện âm, nước âm
-
Không để đường điện và đường nước giao nhau → Nếu bắt buộc, phải cách nhau tối thiểu 30cm và có lớp bảo vệ bổ sung.
-
Luôn đánh dấu vị trí đường ống, dây điện trên bản vẽ hoàn công để tránh khoan cắt nhầm sau này.
-
Không tiết kiệm vật tư: ống mỏng, dây điện kém chất lượng dễ gây sự cố ngầm.
-
Có kế hoạch bảo trì: Kiểm tra điện trở cách điện và áp lực đường ống định kỳ.
5. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục
-
Điện: Mối nối hở → dễ gây chập cháy → giải pháp: chỉ nối trong hộp nối, siết chặt đầu cosse.
-
Nước: Không thử áp trước khi ốp lát → sau này phát hiện rò rỉ rất khó xử lý → giải pháp: thử áp lực 24h trước khi hoàn thiện.
-
Bản vẽ không đồng bộ: Đường ống nước đi chồng lấn ống điện → gây xung đột thi công → giải pháp: phối hợp thiết kế M&E trước khi thi công.
Thi công hệ thống điện âm và nước âm đòi hỏi tính chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là phần “xương sống” của công trình, ảnh hưởng đến an toàn, vận hành và tuổi thọ không gian nội thất. Chủ đầu tư nên lựa chọn đơn vị thi công nội thất chuyên nghiệp, có kinh nghiệm M&E để đảm bảo công trình đạt chuẩn, an toàn và bền vững.
